SGRH 3 Bastion Grolman

26 grudnia 1918r mimo trudności ze strony Niemców do Poznania dotarł entuzjastycznie witany na dworcu kolejowym Ignacy Paderewski. Przemówienie wygłoszone z okien hotelu Bazar , spowodowało wielkie manifestacje patriotyczne. Ulice i place Poznania zaroiły się biało-czerwonymi flagami, słychać było patriotyczne pieśni w mieście zapanowała atmosfera podniecenia.

27 grudnia 1918 pod Bazarem ma miejsce pochód dzieci polskich, gromadzą się tłumy manifestując na cześć odradzającego się państwa. Dochodzi też do kontrmanifestacji ludności niemieckiej, (stanowiącej 40% mieszkańców Poznania). Po południu z okolic ogrodu zoologicznego rusza pochód, w którym wraz z cywilami niemieckimi manifestują wychodzący z koszar żołnierze pruscy. Kierując się w stronę Bazaru pochód zrywa flagi polskie i koalicyjne. W odpowiedzi Polacy koncentrują przed Bazarem oddziały Straży Ludowej oraz Służby Straży i Bezpieczeństwa. Pod wieczór tłumy spotkały się przy ul. Ratajczaka, w okolicach ówczesnego Prezydium policji. Pierwsze strzały padły w tym rejonie, dochodzi do szturmu na budynek prezydium policji, pierwszym zabitym Polakiem był Franciszek Ratajczak. Opanowano Dworzec Główny w Poznaniu, Pocztę Główną i kilku redut w pierścieniu fortyfikacji miejskich. Powstanie ogarnęło tereny poza Poznaniem wyswobodziły się Szamotuły, Pniewy, Opalenica, Buk, Środa Wielkopolska, Września,Trzemeszno, bez rozlewu krwi opanowano Gniezno.